Verschillen in viering van carnaval

Het Carnaval kenmerkt zich door een grote mate van variatie in de verschijningsvorm en de inhoud. In een vergelijking tussen bijvoorbeeld het Carnaval in Rio de Janeiro, Venetië, Keulen, Maastricht en het zomercarnaval in Rotterdam wordt dat meteen duidelijk. Ook het tijdstip van de viering is een minder uniform gegeven dan in eerste instantie wellicht wordt gedacht.

Wanneer vier je carnaval?

Zo spreekt men in Nederland van een carnavalsseizoen dat aanvangt op 11 november en eindigt op Aswoensdag. In België is het carnavalsseizoen langer, getuige halfvastenvieringen en Carnavalsfeesten op de zondag na Aswoensdag.
In het Zwitserse Basel viert men carnaval in het weekend ná Aswoensdag. En op Malta is de naoorlogse Carnavalsviering zelfs volledig losgekoppeld van de traditionele Carnavalsdagen vóór Aswoensdag: daar wordt Carnaval gevierd in de tweede week van mei.

Verschillen tussen carnaval in Noord-Brabant en carnaval in Limburg

Met betrekking tot de verschijningsvorm van het carnaval treden in een onderlinge vergelijking tussen Limburg en Noord-Brabant ook duidelijke verschillen naar voren. Zo nemen veel Brabantse gemeenten tijdens de Carnavalsdagen een Carnavalsnaam aan: Den Bosch wordt Oeteldonk, Bergen op Zoom verandert in Krabbegat en Breda heet Kielegat.

Prins Carnaval

In Limburg komen deze naamsveranderingen slechts bij uitzondering voor. Een Prins Carnaval is weliswaar een algemeen verschijnsel, maar de invulling van deze Carnavaleske functie is niet overal dezelfde. In Limburg kan deze functie slechts één seizoen door dezelfde persoon bekleed worden. In Brabant kan deze schertsfiguur jarenlang door dezelfde persoon worden vertolkt. Worden de Prinsen in Limburg bijgestaan door een Raad van Elf, in Noord-Brabant luisteren vergelijkbare groepen naar namen als ‘Boere Parlement’ (Den Bosch) of de ‘Leutige Ploeg’ (Bergen op Zoom).

Carnavalskleding

Naast landelijke en provinciale variaties is de diversiteit in carnavalsrituelen ook per stad of dorp groot. Ook zie je in de diverse steden en dorpen een grote verscheidenheid aan carnavals kostuums of carnavalskleding.
Zo wordt er in Limburg veel aandacht besteedt aan mooie schmink en uitbundige kostuums, en zie je lokaal in Brabant vooral veel boerenkielen op straat.
In de vele jubileumboeken van plaatselijke Carnavalsverenigingen worden de lokale rituelen beschreven.