De geschiedenis van carnaval, deel 2

In de zestiende eeuw kwam aan de openbare en massale Carnavalsviering uit de Middeleeuwen een eind. De scheuring binnen het Christendom als gevolg van de Reformatie, leidde tot een religieuze tweedeling op het grondgebied van het huidige Nederland: boven de rivieren Maas en Rijn werd het protestantisme het dominante geloof; in de gebieden die tegenwoordig de provincies Limburg en Noord-Brabant beslaan, bleef het katholieke geloof dominant.

Scheiding tussen protestantse noorden en katholieke zuiden

In het na de Reformatie overwegend protestantse deel van het huidige Nederland verdween de openbare vastenavondviering uit het straatbeeld. De vastenavond werd geduid als een ‘Roomsche superstitie’ en met verboden de kop in gedrukt. Echter, ook in het katholieke zuiden nam de deelname aan het feest af.

De recente geschiedenis van carnaval

Zonder te ontkennen dat in het huidige Carnaval herkenbare verschijningsvormen uit het verleden zitten, kan worden gesteld dat het feest zoals wij het nu kennen betrekkelijk jong is. Met uitzondering van een aantal plaatsen in Limburg en Noord-Brabant waar in de negentiende eeuw de organisatie van Carnavalsvieringen weer werd opgepakt, is de overgrote meerderheid van de Carnavalsverenigingen opgericht na de Tweede Wereldoorlog.

Carnaval in Noord- en Zuid-Nederland

In de jaren vijftig van de twintigste eeuw bleef de viering, op enkele uitzonderingen na, nog beperkt tot de zuidelijke provincies Limburg en Noord-Brabant, waar het merendeel van de bevolking katholiek was. In de loop van de jaren zestig kwam de relatief sterke afbakening tussen het katholieke zuiden aan de ene kant en het calvinistische westen en noorden van Nederland aan de andere kant op de helling te staan. Het carnaval overschreed vanaf deze jaren de grens van de 'grote rivieren’ de Maas en de Rijn. Aan het einde van de twintigste eeuw komt men in alle provincies van Nederland carnavalsverenigingen tegen die zich actief inzetten voor de organisatie van het feest.

Maar laten we duidelijk zijn, carnaval wordt natuurlijk voornamelijk onder de rivieren, dus in Noord-Brabant en Limburg gevierd. Alaaf!

Alles en meer over carnaval

• Feiten en weetjes over carnaval
• De geschiedenis van carnaval
• Verschillen in de viering van carnaval